روز است كسالت دارم . تنم گرم است . نمىدانم چه مرضى است . ميرزا سعيد كردستانى « 1 » كه نه سال است نزد دكتر الكسندر ينگىدنيائى درس طب و زبان انگليسى مىخواند آمد ، حب و گنه‌گنه داد . هنوز احوالم خوب نشده است . ميرزا سعيد چندين زبان بلد است : كردى ، تركى ، عربى ، انگليسى ، يهودى ، ارمنى ، فارسى . خيلى جوان قابلى است . بعد از ناهار دو ساعت خواب كردم . مرتضى قلى خان سرهنگ آمد ، طاهر خان و ميرزا على خان منشىباشى هم آمدند . تختهء زياد بازى كردم . دو هزار از طاهر خان بردم . تازه بازى تخته را ياد گرفته‌ام . سنگ شير همدان يك ساعت به غروب مانده به اتفاق تولوى خان از دروازهء سنگ شير پياده بيرون رفتيم . « پرمناد » شمران به خاطرم آمد . خوشا آن روزها . بارى باغچهء آقا يوسف كه يكى از قهوه‌خانه‌هاى مشهور همدان است رفتيم . گردش كرديم ، يك فنجان چايى خورديم . برگشتن رگبار سختى آمد و خيس شديم . زود به منزل آمدم . الان دو ساعت و نيم از شب رفته است بالاخانه نشسته‌ام . تولوى خان ارگ مىزند . شام صرف شده است . تنهائى زورآور شده . تكليف معلوم نيست . چهل روز تفاوت هوا شنبه 21 شوال - صبح آفتاب بود . بعد از ناهار خوابيدم ، حضرت و الا عصر خانهء يكى از آقايان بازديد رفتند . حمام مفصلى رفتم . اسبها را شبدر مىدهند . گل زرد تازه باز شده است . بداق در گل است . وقتى كه من مىآمدم گل زرد طهران تازه باز شده بود . چهل روز تفاوت اينجا با طهران است . هوا چند روز است كه قدرى گرمتر از سابق شده است . دو لحاف « روانداز » شب است و درهاى اطاق بسته است . شام را در يك ساعت از شب رفته مىخوريم . ناهار يك ساعت و نيم به ظهر مانده . بعد از شام هم نمىشود نشست . . . « * » كارى هم نيست و هيچ عادت به تنهائى ندارم . ديدن از مؤيد السلطنه يكشنبه 22 - صبح دير از خواب بيدار شدم . پسر ميرزا محمد لشكرنويس همدان آمد قدرى صحبت شكار كردم . بعد از ناهار با ميرزا على خان منشى تخته بازى كردم . چهار ساعت به غروب مانده در ركاب حضرت و الا قلعه كهنه ديدن مؤيد السلطنه محمد ميرزا پسر مؤيد الدولهء مرحوم رفتيم . قلعه كهنه خارج شهر است و خيلى مصفاست . بهار همدان را هيچ جا ندارد . يك ساعت به غروب مانده منزل آمديم .

--> ( 1 ) - پزشك مشهورى است كه در دورهء مشروطه از آزاديخواهان بود و بعدها در طهران اقامت اختيار كرد و از معاريف در شمار مىآمد . ( * ) نقطه‌چين در اصل است .